دکتر مهدی کریمی تفرشی

روزنامه آسیا-انرژی پاک تحت عنوان یک ایده، ریشه در دغدغه‌های قرن بیستم دارد. زمانی که رشد صنعتی، مصرف بی‌رویه سوخت‌های فسیلی و آلودگی گسترده آب و هوا، زنگ خطر را برای آینده بشر به صدا درآورد. از دهه‌های پایانی قرن گذشته، کشورها کم‌کم به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر مانند خورشیدی، بادی و آبی رفتند. این مسیر در نهایت به جایی رسید که سازمان ملل متحد، در راستای تأکید بر اهمیت این تحول، ۲۶ ژانویه را روز جهانی انرژی پاک نام‌گذاری کرد. روزی برای یادآوری این‌که توسعه بدون توجه به محیط‌زیست، آینده‌ای ناپایدار خواهد داشت.

انرژی پاک فقط یک انتخاب محیط زیستی نیست، بلکه یک تصمیم اقتصادی و اجتماعی به شمار می‌آید. کشورهایی که زودتر به این مسیر وارد شدند، امروزه هم آلودگی کمتری دارند و هم وابستگی‌شان به منابع محدود کاهش یافته است. انرژی پاک به معنای کاهش هزینه‌های بلندمدت، ایجاد شغل‌های جدید و افزایش امنیت انرژی است. به همین دلیل، در جهان امروز انرژی‌های تجدیدپذیر دیگر «آلترناتیو» نیستند، بلکه به‌تدریج به گزینه اصلی تبدیل می‌شوند.

وقتی به ایران می‌نگریم، ماجرا هم فرصت‌محور است و هم پرچالش. ایران از نظر منابع طبیعی برای انرژی پاک یک کشور ایده‌آل است؛ آفتاب فراوان، مناطق بادخیز و ظرفیت بالای نیروی انسانی متخصص. با این حال، وابستگی تاریخی به نفت و گاز، یارانه‌های سنگین انرژی، تحریم‌های ظالمانه و ضعف سرمایه‌گذاری پایدار باعث شده توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر کند و پراکنده پیش برود. در عین حال، بحران آلودگی هوا، کمبود برق و فشار بر منابع آبی نشان می‌دهد ادامه مسیر فعلی هزینه‌های سنگینی دارد.

دغدغه امروز ایران در حوزه انرژی پاک، عدالت انرژی، تاب‌آوری اقتصادی و حق نسل‌های آینده است. حرکت به سمت انرژی پاک می‌تواند هم به کاهش آلودگی شهرها کمک کند، هم وابستگی بودجه به نفت را کم کند و هم مشارکت مردم و بخش خصوصی را افزایش دهد. روز جهانی انرژی پاک برای ایران بیشتر از یک مناسبت تقویمی، یک یادآوری جدی است که آینده انرژی کشور به تصمیم‌های امروز ما گره خورده است.

دکتر مهدی کریمی تفرشی، پژوهشگر دیپلماسی اجتماعی و دارنده نشان سفیر صلح در ایران

آسیانیوز