روزنامه آسیا-همزمان با ادامه مباحث درباره کارآمدی کالابرگ و یارانه، مرتضی افقه، اقتصاددان اظهار کرد: «حمایتهای معیشتی، برخلاف تصور رایج، مختص اقتصاد ایران نیست و در بسیاری از کشورهای جهان نیز در شرایط بحران اجرا میشود.»
به گزارش آسیا، وی گفت: «کلا در شرایط خاص و بحرانها، کشورهایی با بازار آزاد هم در این مواقع وارد میشوند و شرایط را کنترل و مدیریت میکنند. کالابرگ، کنترل قیمت و غیره سیاستهایی است که دولتهای کل دنیا انجام میدهند تا از بحران گذر کنند.»
افقه مسئله اصلی را دوام این حمایتها دانست و افزود: «مشکل این است که کالابرگ و یارانه مبلغشان ثابت میماند ولی تورم ناشی از آزادسازی قیمت ارز با سرعت پیش میرود. ممکن است در سال اول این شکاف، با کالابرگ جبران شود، اما با این روندی که قیمت ارز و تورم پیش گرفته است، عملا بعد از یک سال یا کمتر، قدرت خرید مردم کاهش مییابد.»
به گفته این اقتصاددان، یارانه هم یک نوع رانت است و سیاستی است برای کاهش نابرابری. اینکه رانت در ذهن مردم بد تلقی میشود به خاطر سوءاستفادههای افراد از رانتهاست. وی در عین حال معتقد است مشکل زمانی ایجاد میشود که رانت از هدف اصلی خود منحرف شود.
این اقتصاددان در این خصوص که چرا تجربه کشورهایی مانند اسکاندیناوی در این زمینه با ایران متفاوت است، گفت: «الگویشان خوب است و الگوی کلی هم یکسان است. اما چند تفاوت اساسی وجود دارد. اول اینکه منبع این یارانهها باید درآمد ملی و تولید ملی باشد که ما در آن بخش مشکل داریم و تولید ملی به شدت آسیب دیده است. دوم اینکه آنها نظام بروکراتیک پویا و کارآمدی دارند، ولی متأسفانه در بخشهای انتخاب و انتصاب ما، شایستگی مبنای کار نیست و اولویتهای سیاسی و عقیدتی جایگزین آن شده و یک نظام بروکراسی پویا نداریم.»
به گفته او، کشورهایی مانند اسکاندیناوی علاوه بر پرداخت حمایتهای اجتماعی، نظام مالیاتی کارآمد و بانک اطلاعاتی دقیقی برای شناسایی مشمولان دارند، موضوعی که باعث میشود منابع حمایتی هدفمندتر توزیع شود.
افقه بیان داشت: «مهمترین نتیجه این مقایسه این است که مسئله اصلی، پرداخت یا عدم پرداخت یارانه نیست، بلکه کیفیت حکمرانی اقتصادی، شیوه شناسایی گروههای هدف، منابع تأمین مالی و توان دولت در مهار تورم است. در چنین شرایطی، حتی مؤثرترین سیاستهای حمایتی نیز اگر در کنار کنترل تورم و اجرای کارآمد قرار نگیرند، به مرور زمان اثر خود را از دست خواهند داد.»/آسیانیوز
دیدگاه خود را بنویسید