روزنامه آسیا-پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر موفق به طراحی و اجرای سامانه‌ای هوشمند برای کنترل و بهینه‌سازی فرآیند تولید در میدان‌های نفت و گاز شده‌اند، سامانه‌ای که با استفاده از فناوری بومی و بدون نیاز به دخالت انسان، می‌تواند بهره‌وری تولید نفت را تا ۵۹ درصد در مخازن ذخیره سطحی افزایش دهد.

به گزارش آسیا، مهدی فدایی، دانش‌آموخته دکترا و پژوهشگر دانشگاه صنعتی امیرکبیر که طرح «سامانه هوشمند» را با راهنمایی دکتر محمدجواد عامری و دکتر یوسف رفیعی، اعضای هیأت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، اجرا کرده است، درباره این دستاورد گفت: «این طرح با عنوان «مدل‌سازی یکپارچه تولید با هدف کنترل و بهینه‌سازی پارامترهای مؤثر بر تولید» با هدف افزایش بهره‌وری سامانه‌های تولید نفت و گاز طراحی شده است.»

وی با اشاره به ساختار سامانه‌های تولید نفت و گاز افزود: «پس از حفاری چاه‌های تولیدی، هیدروکربن‌های استخراج‌شده از طریق خطوط انتقال به تجهیزات سطحی و پالایشگاه‌ها منتقل می‌شوند و مجموعه چاه‌ها، خطوط انتقال و تجهیزات سطحی، شبکه‌ای یکپارچه را تشکیل می‌دهند که از آن با عنوان «سامانه یکپارچه تولید» یاد می‌شود.»

وی با بیان این‌که در مخازن دارای کلاهک گازی، به مرور زمان گاز از نفت جدا شده و لخته‌های مایع در خطوط انتقال تشکیل می‌شود، اظهار کرد: «این لخته‌ها علاوه بر آسیب به تجهیزات سطحی، عملکرد جداسازهای چندفازی سطحی را نیز مختل می‌کنند و در نهایت موجب توقف تولید یا افزایش هزینه‌های تعمیرات می‌شوند.»

وی با اشاره به نوآوری این پژوهش گفت: «در این تحقیق، برای نخستین‌بار سامانه‌ای هوشمند و یکپارچه طراحی شده است که از ابتدای بهره‌برداری تا پایان عمر میدان، از تشکیل لخته‌های مایع در خطوط انتقال جلوگیری کرده و با کنترل هوشمند جداسازهای چندفازی، امکان جداسازی بهینه فازهای مایع و گاز را فراهم می‌کند.»

فدایی از طراحی و ساخت یکی از پیچیده‌ترین سامانه‌های جداسازی هوشمند یکپارچه در سطح جهان خبر داد و افزود: «یکی از بخش‌های اصلی این طرح، ساخت سامانه جداسازی هوشمند در مقیاس آزمایشگاهی بود که بدون دخالت انسان و به‌صورت کاملاً خودکار، لخته‌های مایع را حذف کرده و جداساز را همواره در شرایط بهینه نگه می‌دارد، به‌گونه‌ای که حتی ریزترین قطرات مایع نیز در جریان گاز خروجی مشاهده نمی‌شود.»

وی خاطرنشان کرد: «این سامانه به‌‌طور کامل با تجهیزات بومی ساخته شده و در جهان تنها چهار نمونه مشابه در دانشگاه‌های تگزاس آمریکا، دانشگاه فنی نروژ، دانشگاه دلفت هلند و دانشگاه هریوت وات اسکاتلند وجود دارد، اما سامانه طراحی‌شده در آزمایشگاه ژئومکانیک دانشکده مهندسی نفت و زمین‌ انرژی دانشگاه صنعتی امیرکبیر از نظر پیچیدگی، انعطاف‌ پذیری، دقت و جامعیت، از نمونه‌های موجود پیشرفته‌تر است.»

این دانش آموخته دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به نتایج اجرای این سامانه اظهار کرد: «استفاده از سیستم تولید هوشمند یکپارچه در شبیه‌سازی یک میدان نفتی واقعی نشان داد که میزان نفت استحصال‌شده در مخازن ذخیره سطحی در یک دوره ۲۰ ساله، نسبت به سامانه‌های متداول صنعت نفت و گاز، تا ۵۹ درصد افزایش می‌یابد.»

فدایی با اشاره به چالش‌های طراحی این سامانه گفت: «طراحی جداسازهای چندفازی از پیچیده‌ترین بخش‌های صنعت نفت است و تنها تعداد محدودی از شرکت‌های بین‌المللی به دانش فنی آن دسترسی دارند، ضمن آنکه اطلاعات طراحی این تجهیزات نیز محرمانه است.»/آسیانیوز