روزنامه آسیا-نائبرئیس اسبق اتحادیه واردکنندگان دارو با بیان اینکه بخش قابلتوجهی از داروها هماکنون ارز ترجیحی دریافت نمیکنند، گفت: افزایش قیمتها باعث شده برخی بیماران بهصورت خودخواسته بخشی از داروهای نسخه خود را حذف کنند.
امیرحسین معینی زندی، عضو هیئتمدیره سندیکای مکملهای غذایی و کارشناس حوزه دارو، با اشاره به وضعیت فعلی تخصیص ارز در بازار دارو اظهار کرد: همین حالا هم بسیاری از داروها ارز ترجیحی ندارند و حدود دو سال است که بخش عمدهای از داروهای وارداتی ارز مورد نیاز خود را از تالار یک و بهصورت توافقی تأمین میکنند.
به گزارش فرارو به نقل از اقتصادنیوز، با این حال، بررسی وضعیت فعلی بازار دارو نشان میدهد حتی در شرایطی که ارز ترجیحی حذف نشده، چالشهایی مانند کاهش قدرت خرید بیماران، تغییر خودخواسته مصرف دارو و فشار مالی بر زنجیره تأمین دارو بهوضوح دیده میشود.
امیرحسین معینی زندی، عضو هیئتمدیره سندیکای مکملهای غذایی و کارشناس حوزه دارو، در گفتوگویی به بررسی وضعیت ارز ترجیحی دارو، پیامدهای احتمالی حذف آن و الزامات اجرای کمهزینه این سیاست پرداخته است.
با وجود آغاز حذف ارز ترجیحی از روز گذشته، ارز دارو فعلاً از این تصمیم مستثنی شده است. ارزیابی شما از این موضوع چیست؟ آیا ارز ترجیحی در حوزه دارو همچنان یک مؤلفه کلیدی محسوب میشود؟ و آیا ادعاهای مربوط به فسادزا بودن این ارز در این بخش نیز مصداق دارد؟
دغدغه اصلی دولت از تداوم تخصیص ارز ترجیحی به دارو، حفظ قیمت دارو در سطحی قابلتحمل و امکان پوشش آن توسط بیمههاست. در صورت حذف این ارز، قیمت دارو بهطور طبیعی چند برابر خواهد شد؛ در حالی که بیمهها عملاً توان مالی لازم برای جبران این افزایش قیمت را ندارند.
از سوی دیگر، شرکتهای تولیدکننده و واردکننده دارو با افزایش قابلتوجه نیاز به سرمایه در گردش مواجه میشوند؛ نیازی که سیستم بانکی کشور در شرایط فعلی توان پاسخگویی به آن را ندارد. شرکتی که تاکنون مواد اولیه خود را با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی تأمین میکرده، اگر مجبور شود ارز مورد نیازش را با نرخهایی مانند ۱۳۰ یا ۱۵۰ هزار تومان تهیه کند، طبیعتاً به سرمایه در گردش چندبرابری نیاز خواهد داشت و این موضوع فشار سنگینی بر بنگاههای دارویی وارد میکند.
در عین حال، نمیتوان انکار کرد که وجود ارز ترجیحی میتواند بستر بروز فساد را نیز فراهم کند؛ از جمله عدم اعمال تخفیفها یا اختلال در رسیدن دارو به مصرفکننده نهایی. با این حال، مسئلهای که هماکنون نیز با آن مواجه هستیم این است که حتی در شرایط فعلی و پیش از حذف کامل ارز ترجیحی، به دلیل افزایش قیمتها ــ و نه لزوماً کمبود ــ بسیاری از مردم بهصورت خودخواسته حجم داروی دریافتی از نسخههای خود را کاهش میدهند.
آنطور که مطرح میشود، در حال حاضر نیز همه داروها مشمول دریافت ارز ترجیحی نیستند؟
نزدیک به دو سال است که بخش عمدهای از داروهای وارداتی ارز مورد نیاز خود را از «تالار یک» و بهصورت توافقی تأمین میکنند. این روند شامل داروهای رایج و پرمصرفی میشود که طیف گستردهای از نیازهای درمانی را پوشش میدهند؛ از داروهای حوزه تنفسی و بارداری گرفته تا داروهای بیهوشی و بسیاری از اقلام دیگر.
در واقع، طی حدود دو سال گذشته، دریافت ارز ترجیحی برای همه داروها متوقف شده و حتی برخی مواد اولیه دارویی نیز چند سالی است که از شمول این ارز خارج شده و بهصورت مبادلاتی تأمین میشوند.
تنها بخشی از داروها باقی ماندهاند که هنوز ارز ترجیحی میگیرند و ممکن است در آینده تصمیم گرفته شود یارانه یا سوبسید آنها بهجای ابتدای زنجیره، در انتهای زنجیره و به خود مصرفکننده پرداخت شود تا بتواند هزینه را پوشش دهد.
اگر قرار باشد ارز ترجیحی همین داروهای باقیمانده هم حذف شود، چه پیشنیازهایی باید فراهم شود تا سبد دارویی افراد دچار بحران نشود؟
پیشنیاز اصلی این است که پیشبینی شود پرداخت از جیب بیمار بیشتر از این نشود. یعنی اختلاف قیمت باید بهطور کامل توسط بیمهها پوشش داده شود. اگر قیمت دارویی امروز مثلاً ۵۰۰ تومان است و قرار است افزایش پیدا کند، بودجه آن باید کاملاً از سوی بیمه پرداخت شود.
اگر این پرداختها با تأخیر انجام شود، این سیاست شکست میخورد. ما تجربه ناموفق «دارویار» را داشتیم؛ حمایتی که کافی نبود و پرداختها دیر انجام شد. نتیجهاش را هم دیدیم.
نکته دوم این است که اکنون وضعیت مطالبات در زنجیره دارو چگونه است؟
در حال حاضر شرکتهای توزیع، مطالبات قابلتوجهی از داروخانهها دارند و داروخانهها نیز بهشدت از بیمهها طلبکارند. اگر قرار باشد ارز ترجیحی حذف شود، حداقل شرط موفقیت این سیاست، پرداخت بهموقع مطالبات از سوی بیمههاست تا منابع مالی به صنعت دارو برسد و شرکتها بتوانند افزایش هزینهها را مدیریت کنند.
در غیر این صورت، با کمبود جدی و حتی بحرانآفرین دارو مواجه خواهیم شد.
با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی کشور، آیا انتظار میرود تخصیص ارز برای دارو سختگیرانهتر شود؟
واقعیت این است که فروش نفت کشور با محدودیت مواجه شده و پس از مطرح شدن مکانیزم ماشه، شرایط قطعاً دشوارتر شده است. تحریمها فشار سنگینی وارد کردهاند و چند صد میلیون یورو از منابع ارزی ایران هنوز به فروشندگان خارجی نرسیده است./آسیانیوز
دیدگاه خود را بنویسید