روزنامه آسیا-بررسی فهرست بزرگترین شرکتهای بورسی، فراتر از یک کنجکاوی آماری، موضوعی قابل توجه برای مخاطبان است و نکات تأملبرانگیزی برای فعالان اقتصادی در بررسی میزان اثرگذاری شرکتهای بزرگ بر تولید ناخالص داخلی (GDP) با خود به همراه دارد.
درواقع این شرکتها، نه تنها پیشرانهای اقتصاد کشور هستند، بلکه فضای کسبوکار برای بنگاههای کوچک و متوسط هم به شکلی مستقیم و غیرمستقیم تحت تأثیر فعالیت آنها قرار دارد. در همینباره، در گفتوگویی با مهدی سوری، کارشناس ارشد و مدرس شناختهشده بازار سرمایه، بزرگترین شرکتهای ایران را بر پایه گزارشهای مالی و ارزش بازار تا تاریخ ۱۶ تیر ۱۴۰۵ بررسی کردهایم.
ارزش دلاری؛ معیاری واقعی و قابل فهم برای مقایسه
مهدی سوری در ابتدای این گفتوگو درباره نحوه محاسبات میگوید: «ما از زوایای مختلفی میتوانیم شرکتها را تحلیل کنیم. برای اینکه بتوانیم تصویری دقیقتر از ابعاد این شرکتها در مقیاس منطقهای و جهانی ارائه دهیم، ارزش بازار آنها را به ریال استخراج کردیم و با در نظر گرفتن نرخ دلار ۱۵۰ هزار تومانی (میانگین نرخ ارز در فصل بهار)، معادل دلاری آن را محاسبه کردیم. البته باید توجه داشت که ارزش بازار شرکتها در بورس، متغیر و لحظهای است و این ارقام بر مبنای آخرین وضعیت معاملات در تاریخ ۱۶ تیر ۱۴۰۵ استخراج شده است.»
این فهرست که بر اساس دادههای منتشرشده درسامانه کدال و بورس تهران تهیه شده، طبیعتا بر اساس و به استناد صورتهای مالی حسابرسی سالیانه شرکتهاست و از سطح اتکا قابل توجهی برخوردار است. در بخش ارزش بازار هم اطلاعات بر اساس دادهها در سایت بورس تهران تهیه شده است.
کدام شرکتها، صدرنشینان قدرت اقتصادیاند؟
بر اساس برآوردها در تاریخ 16 تیر ماه 1405 در سایت بورس تهران ، 19 شرکت بزرگ بازار سرمایه با ارزش بازار بیش از 9500 همت و معادل 63.5میلیارد دلار در چهار فصل گذشته بیش از 4،185 درآمد داشتهاند که به ترتیب به این شرح هستند:
۱. شرکت ملی مس ایران: با ارزش ۲۲۴۷ همت (معادل ۱۴.۹ میلیارد دلار) در صدر ایستاده است؛ جایگاهی که نشاندهنده اهمیت استراتژیک این صنعت در معادلات اقتصادی کشور است.
۲. صنایع پتروشیمی خلیج فارس: این هلدینگ با ارزش ۸.۷ میلیارد دلار، یکی از ستونهای اصلی صادرات و ارزآوری ایران به شمار میآید.
۳. شپنا (پالایش نفت اصفهان): با ارزش ۴.۶ میلیارد دلار
۴. شبندر (پالایش نفت بندرعباس): با ارزش ۳.۵ میلیارد دلار
۵. فولاد مبارکه: با ارزش ۳.۳ میلیارد دلار (نکته: با توجه به توقف چهار ماهه نماد «فولاد» و شرایط خاصاین شرکت به علت صدمات قابل توجه از جنگ گذشته ، ارزش بازار این شرکت بر اساس آخرین روز معاملاتی نماد فولاد در ۹ اسفند ۱۴۰۴ آخرین روز معملاتی شرکت به ارزش تقریبی۵۰۴ همت محاسبه شده است.)
۶. بانک پاسارگاد: با ارزش ۳.۱ میلیارد دلار
۷. بانک ملت: با ارزش ۳ میلیارد دلار
۸. شستا: با ارزش ۲.۶ میلیارد دلار
۹. شتران (پالایش نفت تهران): با ارزش ۲.۳۲ میلیارد دلار
۱۰. پارسان (گسترش نفت و گاز پارسیان): با ارزش ۲.۳۱ میلیارد دلار
تحلیل ساختاری: غیبت معنادار تکنولوژی
مهدی سوری در تحلیل ترکیب این لیست عنوان کرد: «نکته قابل تأمل، تمرکز شدید بر صنایع کامودیتیمحور است. اگر نگاهی به ۲۰ شرکت برتر بیندازیم، میبینیم که ۱۲ شرکت در حوزه صنایع معدنی و پتروپالایشی فعال هستند. این در حالی است که در بورسهای تراز اول جهان، شرکتهای فناوریمحور (Big Tech) بخش بزرگی از ارزش بازار را در اختیار دارند؛ اما در ایران، حتی یک شرکت با محوریت فناوری در میان ۲۰ شرکت بزرگ وجود ندارد.»
وی ادامه داد: «در این لیست، ۴ شرکت معدنی و فولادی، ۸ هلدینگ پتروپالایشی، و ۵ بانک و نهاد سرمایهگذاری حضور دارند و سهم صنایع دیگر مانند خودرو و خردهفروشی بسیار ناچیز است.» سوری در پایان خاطرنشان کرد: «شرکتهای دیگری نیز مانند «هلدینگ گلرنگ» با پرتفوی بورسی حدود ۳۱۰ همت، یا نهادهایی نظیر بانک ملی و بنیاد مستضعفان، نقش مهمی در بازار ایفا میکنند که اگرچه در لیست مستقیم حضور ندارند، اما وزنی غیرقابلانکار در اقتصاد دارند.»
این رتبهبندی، فراتر از چند عدد و رقم، روایتی است از وزن واقعی ستونهای اقتصاد ایران. فعالان اقتصادی میتوانند با تحلیل این دادهها، چشمانداز آینده بازار و برنامهریزیهای کلان خود را بر مبنای حرکت این غولهای اقتصادی تنظیم کنند؛ چرا که هرگونه تغییر در وضعیت این شرکتها، مستقیما بر بدنه بازار و شاخصهای کلان اقتصاد کشور تأثیرگذار است./آسیانیوز
سهم غولهای بازار سرمایه از بازی بزرگان
دیدگاه خود را بنویسید