روزنامه آسیا-بازار سرمایه در ۵۰ روز گذشته، یکی از پرتنش‌ترین مقاطع خود در سال‌های اخیر را تجربه کرده است، دوره‌ای که با ریزش‌های کم‌سابقه، تشدید خروج پول حقیقی و تغییر فاز معاملاتی از «اصلاح مقطعی» به «نزول فرسایشی» همراه بوده است. 

افت بیش از ۶۵۰ هزار واحدی شاخص کل در بهمن‌‌ماه و خروج حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان نقدینگی حقیقی طی ۲۴ روز معاملاتی اخیر، تصویری از بازاری ارائه می‌دهد که با چالش اعتماد و نااطمینانی‌های کلان دست ‌و پنجه نرم می‌کند. با این حال، همزمان برخی تحلیلگران با استناد به ارزش دلاری بازار و نسبت‌های ارزندگی، معتقدند بورس تهران به یکی از جذاب‌ترین سطوح قیمتی تاریخی خود رسیده است.

بررسی آمارهای معاملاتی نشان می‌دهد شاخص کل بورس تهران در بهمن‌ ماه بیش از ۶۵۰ هزار واحد نسبت به پایان دی ‌ماه کاهش یافته که معادل حدود ۱۴ درصد افت در یک بازه یک ‌ماهه است. شاخص کل هم ‌وزن نیز با افتی نزدیک به ۱۵۰ هزار واحد، کاهش حدود ۱۳ درصدی را ثبت کرده است، موضوعی که نشان می‌دهد فشار فروش محدود به چند نماد بزرگ و شاخص‌ساز نبوده و بدنه بازار نیز درگیر موج نزولی شده است.

شتاب افت قیمت‌ها در نخستین روز معاملاتی اسفندماه ـ با کاهش بیش از ۱۰۰ هزار واحدی شاخص کل ـ نشان داد که روند نزولی نه‌تنها متوقف نشده، بلکه وارد مرحله‌ای عمیق‌تر شده است. مجموع خروج ۱۰ هزار و ۷۸۰ میلیارد تومان پول حقیقی در ۲۴ روز معاملاتی اخیر نیز بر این ارزیابی صحه می‌گذارد، رقمی که در سال‌های اخیر کم‌‌سابقه بوده و بیانگر تضعیف اعتماد سرمایه‌گذاران خرد است.

اسفندماه به‌‌طور سنتی برای بازار سرمایه ماهی پرچالش محسوب می‌شود. شرکت‌ها، صندوق‌ها و برخی نهادهای مالی برای تأمین نقدینگی پایان سال اقدام به فروش بخشی از دارایی‌های بورسی خود می‌کنند. همچنین تسویه اعتبارات و جابه‌جایی نقدینگی پایان سال، معمولا به افزایش عرضه در بازار دامن می‌زند.

با این حال، شدت ریزش‌ها در آغاز اسفند امسال از منظر بسیاری از تحلیلگران، فراتر از یک رفتار فصلی قابل تبیین است. به نظر می‌رسد متغیرهای بنیادی، انتظارات تورمی، ابهام در سیاست‌های اقتصادی و نااطمینانی نسبت به چشم‌انداز کلان، همگی در کنار یکدیگر زمینه‌ساز تشدید فشار فروش شده‌اند. در چنین فضایی، حتی اخبار مثبت یا گزارش‌های عملکرد مناسب شرکت‌ها نیز نتوانسته‌اند به بازگشت تقاضای مؤثر کمک کنند.

در این زمینه سهیلا نقی‌پور، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با ایسنا، تأکید کرد: «آنچه در بهمن‌ماه رخ داد، فراتر از یک اصلاح زمانی یا قیمتی متعارف بوده و بورس عملا وارد فاز نزولی فرسایشی شده است. پیش‌بینی‌های اولیه بر مبنای متغیرهای بنیادی و ارزش جایگزینی شرکت‌ها حکایت از آن داشت که بازار با یک اصلاح کوتاه‌مدت مواجه شود و سپس مسیر بازیابی توان صعودی خود را از سر بگیرد، اما غلبه نااطمینانی و برتری نیروهای عرضه بر تقاضا، سناریوی متفاوتی را رقم زد.»

وی عنوان کرد: «این تغییر ماهیت به معنای آن است که بازار نه‌تنها در حال تعدیل قیمت‌ها، بلکه در حال بازتعریف انتظارات است. در چنین شرایطی، روند نزولی می‌تواند فرسایشی شود، یعنی افت قیمت‌ها در بازه زمانی طولانی‌تر و با شیب ملایم اما پیوسته ادامه یابد، مگر آن‌که یک متغیر اثرگذار کلان ـ از جنس سیاست‌های پولی، ارزی یا بودجه‌ای ـ بتواند انتظارات را تغییر دهد.»/آسیانیوز