حسام لیقوانی

روزنامه آسیا-صرافی بایننس (Binance)، بزرگ‌ترین صرافی ارزهای دیجیتال جهان، در پی یک حمله سایبری پیچیده با سرقت حدود ۶/۳ میلیارد دلار دارایی دیجیتال مواجه شد، اتفاقی که بار دیگر امنیت زیرساخت‌های متمرکز بازار رمز ارزها را زیر ذره‌بین برده است. طبق اطلاعیه رسمی بایننس، این حادثه در ساعت ۲۰:۰۵ روز ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت ساعت هماهنگ جهانی شناسایی شد و کیف‌پول‌های گرم (Hot Wallets) این صرافی هدف برداشت‌های غیرمجاز قرار گرفتند.

بررسی اولیه نشان می‌دهد مهاجمان احتمالا از طریق نفوذ به لپ‌تاپ یکی از کارکنان بخش DevOps به زیرساخت‌های داخلی دسترسی پیدا کرده‌اند. این دسترسی امکان نفوذ به یک محیط اجرایی سرویس (Service Container) و ارسال تراکنش‌های برداشت غیرمجاز را فراهم کرده است. بر اساس گزارش رویترز و تحلیل شرکت‌های فعال در حوزه ردیابی بلاکچین، بخش عمده سرقت در بازه‌ای حدودا ۲۰ دقیقه‌ای انجام شده است.

نکته مهم این‌که بایننس اعلام کرده تاکنون شواهدی از افشای کلیدهای خصوصی کیف‌پول‌ها (Private Keys) پیدا نکرده است؛ هرچند تحقیقات بعدی نشان داده‌اند مسیر نفوذ ممکن است پیچیده‌تر از سناریوی اولیه و شامل نقاط آسیب‌پذیری دیگری نیز بوده باشد. بر اساس اعلام رسمی FBI در تاریخ ۳۱ اکتبر، این نهاد گروه سایبری وابسته به کره شمالی با نامTraderTraitor  را مسئول این حمله معرفی کرده است. طبق گزارش FBI، مهاجمان در حال تبدیل بخش قابل‌توجهی از دارایی‌های سرقت‌شده به اتریوم (ETH) بوده‌اند. همچنین احتمال استفاده از پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز (DeFi) و سرویس‌های تبدیل فوری رمزارز برای دشوارتر کردن ردیابی و پول‌شویی دارایی‌ها مطرح شده است. 

بایننس بلافاصله پس از شناسایی حمله، برداشت‌ها را به‌صورت موقت متوقف کرد تا زیرساخت‌های امنیتی بررسی و دسترسی‌های مشکوک مسدود شوند. با این حال، خدمات واریز تحت تأثیر قرار نگرفتند. این صرافی با همکاری شرکت‌های تحلیل بلاکچین، صادرکنندگان توکن و نهادهای قضایی موفق شده است حدود ۳ میلیارد دلار از دارایی‌های مرتبط با سرقت را در شبکه‌های بلاکچینی شناسایی و مسدود کند. این مبلغ از طریق اقدام هماهنگ چند نهاد مختلف مسدود شد. این اقدام به عنوان «بزرگ‌ترین فریز تجمعی مرتبط با یک حادثه» ثبت شده است.

البته باید توجه داشت که مسدودسازی این دارایی‌ها الزاما به معنای بازگشت کامل آن‌ها به حساب بایننس نیست. از سوی دیگر، بایننس اعلام کرده است که تمام خسارت کاربران را از منابع مالی شرکت، صندوق حمایت از کاربران (SAFU) و سایر منابع داخلی جبران خواهد کرد. بر اساس آخرین گزارش‌ها، این صرافی حدود 34/6 میلیارد دلار منابع برای پوشش خسارت در نظر گرفته و نزدیک به ۶ میلیارد دلار دارایی جایگزین خریداری کرده است.

در اطلاعیه اول نوامبر ۲۰۲۶، بایننس اعلام کرد که حدود ۹۵ درصد از دارایی‌های آسیب‌دیده جایگزین شده‌اند. ۵ درصد باقی‌مانده مربوط به توکن‌هایی با نقدشوندگی کمتر است که تهیه آن‌ها به زمان بیشتری نیاز دارد. فرایند بازگشایی برداشت‌ها نیز از اول نوامبر به‌صورت مرحله‌ای آغاز شده است. در مرحله نخست، شبکه‌هایی مانند بیت‌کوین، اتریوم، BNB Chain، سولانا، ترون، XRP، دوج‌کوین، Polygon، Arbitrum، Baseو Optimism در برنامه بازگشایی قرار گرفته‌اند. فعال شدن هر شبکه و دارایی به‌صورت تدریجی انجام می‌شود. هک بایننس چند واقعیت مهم را دوباره به صنعت بلاکچین یادآوری کرد:

1. حتی بزرگ‌ترین صرافی‌های جهان نیز در برابر حملات سایبری مصون نیستند.

2. امنیت تنها به نگهداری کلیدهای خصوصی محدود نمی‌شود؛ دسترسی کارکنان، لپ‌تاپ‌ها، زیرساخت‌های DevOps و سرویس‌های داخلی نیز می‌توانند نقاط ورود مهاجمان باشند.

۳. داشتن ذخایر مالی و سازوکار جبران خسارت، نقش مهمی در حفظ اعتماد کاربران دارد.

۴. شفافیت دارایی‌ها، گزارش اثبات ذخایر (Proof of Reserves)، ممیزی امنیتی و نظارت مستمر بر تراکنش‌های بلاکچینی باید به یکی از استانداردهای اصلی صرافی‌ها تبدیل شود.

حمله 3/6 میلیارد دلاری به بایننس صرفا یک سرقت بزرگ رمزارزی نیست، بلکه آزمونی جدی برای اعتماد کاربران به صرافی‌های متمرکز و کل اکوسیستم دارایی‌های دیجیتال محسوب می‌شود. اکنون نگاه بازار به گزارش فنی نهایی بایننس، روند بازیابی دارایی‌ها و اقدامات امنیتی بعدی این صرافی دوخته شده است./آسیانیوز