رزا مجتهدزاده، نایبرئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی، در گفتوگو با آسیانیوز با اشاره به پیامدهای قطع اینترنت بینالملل در کشور، تأکید کرد این اتفاق صرفاً یک اختلال ارتباطی نبود، بلکه بخش بزرگی از اقتصاد دیجیتال را با بحرانی جدی مواجه کرد؛ بحرانی که از کسبوکارهای اینترنتی و پلتفرمها تا سرمایهگذاری، برنامهنویسی و حتی آینده نیروی انسانی این حوزه را تحت تأثیر قرار داده است.
وی با بیان اینکه آثار این اتفاق تنها محدود به یک بخش از اقتصاد دیجیتال نیست، اظهار کرد: اگر بخواهیم بحرانهای ایجادشده را دستهبندی کنیم، نباید فقط به کسبوکارهای پلتفرمی توجه داشته باشیم. این بحران حوزه تجهیزات، برنامهنویسی، سرمایهگذاری و بسیاری از بخشهای مرتبط با اقتصاد دیجیتال را نیز درگیر کرده است.
کسبوکارهایی که یکشبه متوقف شدند
مجتهدزاده نخستین و ملموسترین پیامد قطع اینترنت را اختلال در فعالیت کسبوکارهای اینترنتی دانست و گفت بسیاری از فعالان این حوزه که سالها برای توسعه کسبوکار خود زمان، سرمایه و انرژی صرف کرده بودند، ناگهان با شرایطی مواجه شدند که دیگر امکان ادامه فعالیت نداشتند.
به گفته وی، برخی از این افراد در آستانه جذب سرمایه یا توسعه فعالیت خود بودند، اما با قطع اینترنت عملاً فعالیتشان متوقف شد و حتی نمیدانستند باید چه تصمیمی برای آینده کسبوکار خود بگیرند.
او تأکید کرد که بسیاری از این فعالان اقتصادی روزهای طولانی را بدون امکان فعالیت سپری کردند و این موضوع آسیبهای جدی به آنها وارد کرد.
سه وضعیت متفاوت برای کسبوکارهای اینترنتی
نایبرئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی در ادامه، کسبوکارهای اینترنتی را به سه گروه تقسیم کرد.
به گفته وی، گروه نخست پلتفرمهای بزرگ بودند که به دلیل برخورداری از حمایت بیشتر و ارائه خدمات گستردهتر، سریعتر توانستند فعالیت خود را از سر بگیرند و کمتر با مشکل مواجه شدند.
گروه دوم، کسبوکارهای متوسط بودند که شرایط متفاوتی داشتند. برخی از این شرکتها پیش از وقوع بحران، برای اتصال به اینترنت ملی اقدام کرده یا زیرساختهای لازم را فراهم کرده بودند و همین موضوع تا حدی به ادامه فعالیت آنها کمک کرد.
مجتهدزاده توضیح داد که در جریان جنگ ۱۲ روزه، بسیاری از شرکتها درخواست اتصال به اینترنت ملی را ارائه کرده بودند و بخشی از آنها نیز موفق به دریافت این دسترسی شدند، اما پس از پایان آن دوره، روند اتصال متوقف شد و بسیاری از شرکتها نیز با تصور بازگشت شرایط عادی، دیگر این موضوع را پیگیری نکردند.
وی افزود: همین مسئله باعث شد بخشی از شرکتهای متوسط بتوانند فعالیت خود را ادامه دهند، اما بخش قابلتوجهی از آنها همچنان با مشکلات جدی روبهرو شوند.
کسبوکارهای کوچک بیشترین آسیب را دیدند
مجتهدزاده با اشاره به وضعیت شرکتهای کوچک گفت این دسته بیشترین آسیب را متحمل شدند.
به گفته وی، برخی از صاحبان این کسبوکارها ترجیح دادند فعالیت اینترنتی خود را بهطور کامل متوقف کرده و دوباره به سمت کسبوکارهای سنتی حرکت کنند؛ موضوعی که بهویژه در شهرستانها و شهرهای کوچک بیشتر مشاهده شد.
او تأکید کرد بسیاری از این افراد با وجود سرمایهگذاری چندینساله، ناچار شدند فعالیت آنلاین خود را کنار بگذارند، زیرا ادامه کار را ممکن نمیدیدند.
وی همچنین گفت بخشی از کسبوکارهای متوسط نیز همچنان با مشکلات جدی دستوپنجه نرم میکنند و تنها درصد محدودی توانستهاند خود را با شرایط جدید تطبیق دهند، در حالی که بسیاری از کسبوکارها عملاً از بین رفتهاند.
نبود آمار دقیق از میزان خسارت
در بخش دیگری از این گفتوگو، مجتهدزاده درباره برآورد خسارتهای واردشده به اقتصاد دیجیتال اظهار کرد که اعداد و ارقامی که تاکنون درباره کاهش فعالیت کسبوکارهای دیجیتال منتشر شده، از نظر او مستند و قابل اتکا نیست.
وی گفت ارائه آمار دقیق نیازمند مطالعات مستمر و رصد بازار در یک دوره زمانی طولانی است؛ موضوعی که به اعتقاد او تاکنون بهصورت جدی انجام نشده است.
او افزود: تنها راهاندازی یک کسبوکار دیجیتال شاخص رشد اقتصاد دیجیتال نیست، بلکه باید مشخص شود چه تعداد نیروی متخصص وارد این حوزه شدهاند، چه تعداد برنامهنویس فعالیت خود را ادامه دادهاند و چه تعداد در میانه راه از ادامه فعالیت منصرف شدهاند.
مجتهدزاده تأکید کرد این اطلاعات تاکنون بهصورت نظاممند جمعآوری نشده و به همین دلیل ارائه آمار دقیق از میزان خسارت با دشواری همراه است.
افزایش هزینه تجهیزات و کاهش ورود نیروهای جدید
نایبرئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی در ادامه با اشاره به افزایش قیمت تجهیزات موردنیاز حوزه فناوری اطلاعات گفت نوسانات نرخ ارز و افزایش قیمت تجهیزات باعث شده ورود نیروهای جوان به این حوزه دشوارتر از گذشته شود.
به گفته وی، جوانی که پیش از این میتوانست با تهیه یک لپتاپ ساده وارد حوزه برنامهنویسی شود، اکنون ممکن است به دلیل افزایش هزینهها اساساً امکان ورود به این حوزه را نداشته باشد.
او این مسئله را یکی از پیامدهای غیرمستقیم بحران اخیر دانست که در آمارهای رسمی نیز کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
وابستگی بالای کسبوکارها به اینترنت بینالملل
مجتهدزاده در ادامه با اشاره به وابستگی اقتصاد دیجیتال به اینترنت بینالملل گفت: بخش عمده فعالیت کسبوکارهای دیجیتال همچنان بر بستر اینترنت بینالملل انجام میشود و اگر دوباره شرایطی مشابه گذشته و قطعی اینترنت رخ دهد، بسیاری از این کسبوکارها بار دیگر با اختلال مواجه خواهند شد.
وی با اشاره به تجربه جنگ اظهار کرد: پس از برقراری دوباره اینترنت، همچنان شرکتهایی بودند که درخواست دسترسی به اینترنت بینالملل داده بودند اما هنوز موفق به دریافت آن نشده بودند. به گفته او، فعال شدن مجدد سایت این شرکتها پس از برقراری اینترنت بینالملل نشان داد که راهکار جایگزین مناسبی برای ادامه فعالیت آنها وجود نداشته است.
او افزود: هنوز هم مشخص نیست بر چه اساسی برخی شرکتها به اینترنت بینالملل متصل شدند و برخی دیگر از این امکان برخوردار نشدند، اما واقعیت این است که تعداد زیادی از کسبوکارها همچنان به این بستر وابسته هستند و در صورت تکرار قطعی اینترنت، دوباره با مشکلات مشابه روبهرو خواهند شد.
مجتهدزاده با اشاره به برخی پیامدهای مثبت این شرایط گفت: بخشی از شرکتهایی که به دنبال توسعه بازارهای صادراتی بودند، سرمایهگذاری در کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله عمان را در دستور کار قرار دادند و این موضوع میتواند فرصتهای جدیدی برای آنها ایجاد کند.
وی همچنین اظهار کرد: افزایش نگرانیها درباره حملات سایبری باعث شد بسیاری از شرکتها بیش از گذشته به ارزیابی امنیت زیرساختهای خود توجه کنند و استفاده از خدمات شرکتهای فعال در حوزه امنیت سایبری افزایش یابد.
کاهش چشمگیر تمایل به سرمایهگذاری
نایبرئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر این شرایط بر سرمایهگذاری در اقتصاد دیجیتال گفت: تمایل سرمایهگذاران خطرپذیر داخلی نسبت به گذشته بهشدت کاهش یافته است.
وی افزود: بسیاری از شرکتها پیش از وقوع این بحران، مراحل اولیه سرمایهگذاری روی کسبوکارهای مختلف را آغاز کرده بودند، اما جنگ و پیامدهای آن موجب شد از ادامه این سرمایهگذاریها صرفنظر کنند.
دیدگاه خود را بنویسید